Γρηγόρης Τσουκαλᾶς: Ἱδρυτὴς καὶ Συντονιστὴς τοῦ starconsciousness.blogspot.com. Ἐρευνητής, Ἀρθρογράφος καὶ Ἀναλυτὴς σὲ γεωπολιτικοὺς ἱστοτόπους ὅπως τὸ militaire.gr, τὸ slpress.gr κ.ἀ.

Ἡ ἀντικατασκοπεία (counterintelligence) περιλαμβάνει τὸ σύνολο τῶν μέτρων, τῶν δραστηριοτήτων καὶ τῶν τεχνικῶν ποὺ χρησιμοποιοῦνται γιὰ τὴν πρόληψη, τὸν ἐντοπισμὸ καὶ τὴν ἐξουδετέρωση τῶν προσπαθειῶν κατασκοπείας ἀπὸ ξένες δυνάμεις, ὀργανισμοὺς ἢ ἄτομα.

Οἱ κύριοι τρόποι ἀντικατασκοπείας διακρίνονται σὲ δύο μεγάλες κατηγορίες: παθητικὰ μέτρα προστασίας καὶ ἐνεργητικὰ μέτρα ἀνίχνευσης καὶ ἐξουδετέρωσης.

1η. Παθητικὰ Μέτρα Ἀντικατασκοπείας (Προστασία). Στόχος: ἡ ἀποτροπὴ τῆς διαρροῆς πληροφοριῶν.

α΄. Ἔλεγχος Πρόσβασης (Security Clearance): Αὐστηρὸς ἔλεγχος τοῦ προσωπικοῦ ποὺ διαχειρίζεται διαβαθμισμένες πληροφορίες.

β΄. Φυσικὴ Ἀσφάλεια: Προστασία κτιρίων, ἀρχείων καὶ εὐαίσθητων περιοχῶν μὲ κάμερες, φύλακες καὶ ἐλέγχους.

γ΄. Ἀσφάλεια Πληροφοριῶν (COMSEC – INFOSEC): Χρήση κρυπτογράφησης, ἀσφαλῶν δικτύων καὶ ἔλεγχος διαρροῶν (π.χ.: USB, email).

δ΄. Ἐκπαίδευση Προσωπικοῦ: Εὐαισθητοποίηση σὲ σχέση μὲ τὶς μεθόδους στρατολόγησης πρακτόρων (social engineering).

2η. Ἐνεργητικὰ Μέτρα Ἀντικατασκοπείας (Ἀνακάλυψη καὶ Ἐξουδετέρωση). Στόχος: ἡ ἀνακάλυψη καὶ ἡ δράση ἐναντίον τῶν κατασκόπων.

α΄. Παρακολούθηση Ὑπόπτων (Surveillance): Φυσικὴ ἢ τεχνικὴ παρακολούθηση ἀτόμων ποὺ θεωροῦνται ὕποπτα γιὰ κατασκοπεία.

β΄. Ἄντι-παρακολούθηση (Counter-surveillance): Τεχνικὲς γιὰ νὰ διαπιστωθεῖ ἡ πιθανὴ παρακολούθηση ἀπὸ πράκτορα.

γ΄. Τεχνικὸς Ἔλεγχος (Technical Surveillance Countermeasures – TSCM): Ἔρευνα γιὰ κρυμμένα μικρόφωνα (κοριοὶ) ἢ κάμερες σὲ γραφεῖα καὶ ἀσφαλεῖς χώρους.

δ΄. Διπλοὶ Πράκτορες (Double Agents): Στρατολόγηση τοῦ κατασκόπου τοῦ ἀντιπάλου γιὰ νὰ ἐργάζεται γιὰ ἐμᾶς.

ε΄. Ἐπιχειρήσεις «False Flag»: Παραπλάνηση ξένων πρακτόρων ὥστε νὰ πιστεύουν ὅτι ἐργάζονται γιὰ ἄλλη χώρα.

στ΄. Cyber Counterintelligence: Ἐντοπισμὸς κακόβουλου λογισμικοῦ (spyware) καὶ κυβερνοεπιθέσεων ποὺ στοχεύουν στὴν κλοπὴ δεδομένων.

Μέθοδοι Ἐντοπισμοῦ Κατασκόπων:

α΄. Ἀνάλυση Συμπεριφορᾶς: Ἐντοπισμὸς ἀτόμων μὲ ξαφνικὴ ἐπιφάνεια πλούτου, περίεργα ταξίδια ἢ ἀσυνήθιστο ἐνδιαφέρον γιὰ ἀπόρρητα ἔγγραφα.

β΄. Ἀνάλυση Δεδομένων: Χρήση ἀλγορίθμων γιὰ τὴν ἀνίχνευση μὴ φυσιολογικῆς δραστηριότητας στὰ δίκτυα πληροφοριῶν.

γ΄. Ἀνακρίσεις (Interrogation): Τεχνικὲς ἀνάκρισης γιὰ ἀπόσπαση ὁμολογίας, ὅπως περιγράφονται στὸ ἐγχειρίδιο: «KUBARK»(1).

Ἱστορικὰ Παραδείγματα Ἐπιθετικῆς Ἀντικατασκοπείας:

α΄. Ἡ Μεγάλη Ἐπιχείρηση Παραπλάνησης (Operation Fortitude): Οἱ Σύμμαχοι δημιούργησαν τὴν «φανταστικὴ» στρατιὰ First U.S. Army Group ὑπὸ τὸν στρατηγὸ Πάτον, μὲ φουσκωτὰ τὰνκς καὶ ψεύτικες ραδιοφωνικὲς ἐκπομπές, γιὰ νὰ πείσουν τοὺς Γερμανοὺς ὅτι ἡ ἀπόβαση θὰ γινόταν στὸ Πά-ντέ-Καλαὶ καὶ ὄχι στὴ Νορμανδία. Ἡ ἐπιτυχία βασίστηκε σὲ διπλοῦς πράκτορες, ὅπως ὁ θρυλικὸς «Garbo», ποὺ τροφοδοτοῦσαν τὴ γερμανικὴ Abwehr μὲ «ἐπιβεβαιωμένες» ψευδεῖς πληροφορίες.

β΄. Vladimir Vetrov («Farewell»): Ὁ Σοβιετικὸς ἀποστάτης ἀποκάλυψε στὴ γαλλικὴ DST τὸ τεράστιο δίκτυο βιομηχανικῆς κατασκοπείας τῆς ΕΣΣΔ στὴ Δύση. Ἀντὶ νὰ συλληφθοῦν ἀμέσως οἱ κατάσκοποι, οἱ Δυτικοὶ τοὺς ἐπέτρεψαν νὰ συνεχίσουν, διοχετεύοντας παγιδευμένη τεχνολογία (sabotaged technology), μὲ ἀποτέλεσμα τὸ 1982 νὰ προκληθοῦν καταστροφικὲς ἀστοχίες στὶς σοβιετικὲς ὑποδομές, ὅπως ἡ ἔκρηξη ἑνὸς ἀγωγοῦ φυσικοῦ ἀερίου.

1. Τὸ ἐγχειρίδιο «KUBARK» εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ γνωστὰ καὶ ἀμφιλεγόμενα κείμενα τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας Πληροφοριῶν τῶν ΗΠΑ (CIA), ποὺ ἐκδόθηκε ἐπίσημα τὸ 1963. Στὴν πραγματικότητα, πρόκειται γιὰ ἕναν ὁδηγὸ ἐκπαίδευσης ἀντικατασκοπείας καὶ ἀνάκρισης, ποὺ εἶχε σκοπὸ νὰ καθοδηγήσει τοὺς πράκτορες τῆς CIA στὸ πῶς νὰ συλλέγουν πληροφορίες ἀπὸ κρατούμενους ἢ ὑπόπτους. Τὸ ὄνομα «KUBARK» ἦταν ἀρχικὰ κωδικὸς τῆς CIA γιὰ τὴν ἴδια τήν Ὑπηρεσία.