Χρῆστος Κατσέας

Ἡ πολιτικὴ ζωὴ τῆς χώρας χαρακτηρίζεται ἀνέκαθεν ἀπὸ ἑτερογενεῖς δομὲς ἀντίφασης, ὅμως σπανίως ἔχει καταγράψει φαινόμενο τόσο ἀμφίσημης ὑφῆς ὅσο ἡ τρέχουσα διακυβέρνηση. Ὁ Κυριάκος Μητσοτάκης, ἂν καὶ παρουσιάζεται ὡς σημαιοφόρος της θεσμικότητας, τῆς εὐρωπαϊκῆς ὀρθολογικότητας καὶ τῆς φιλελεύθερης δημοκρατικῆς τεχνοκρατίας, στὴν πραγματικότητα διαμορφώνει ἕναν ἀντισυστημικὸ λαϊκισμὸ ἐντὸς τοῦ συστήματος, ὅπου οἱ θεσμικοὶ ἁρμοὶ δὲν ἐνισχύονται, ἀλλὰ διαλύονται καὶ ἀντικαθίστανται ἀπὸ ἕνα νέο-πατερναλιστικὸ πλέγμα ἐξουσίας ποὺ ἑδράζεται στὴν προσωποπαγῆ διακυβέρνηση καὶ στὶς ἀλληλοτροφοδοτούμενες ἐξαρτήσεις.

Ἡ Δομικὴ Ἀπορρύθμιση τοῦ Κράτους Δικαίου.

Οἱ (κάτι σὰν, ἔστω…) δημοκρατίες ἀποτιμῶνται βάσει τῆς θεσμικῆς τους συνοχῆς καὶ τῆς διακράτησης ἑνὸς πλέγματος ἐλεγκτικῶν ἐξισορροπήσεων. Ἐν τούτοις, ἡ κυβερνητικὴ δράση ἔχει ἐπιδοθεῖ σὲ ἐκθετικὴ ἀπορρύθμιση τῶν ἀνεξάρτητων μηχανισμῶν ἐλέγχου, εἴτε μέσῳ ἄμεσης ἐργαλειακῆς παρέμβασης (ὅπως ἡ πρακτικὴ ἐσωτερίκευσης τῆς Ε.Υ.Π. καὶ ἡ περιθωριοποίηση τῆς Α.Δ.Α.Ε. στὴν ὑπόθεση τῶν ὑποκλοπῶν) εἴτε μέσῳ διαδικασιῶν θεσμικῆς ἀπονεύρωσης καὶ διοικητικοῦ εὐνουχισμοῦ. Ἡ ἐνημερωτικὴ διαδικασία ἔχει πλέον λάβει διαστάσεις ὀλιγοπωλιακὴς ὀρθοφροσύνης, ὅπου οἱ ἡγεμονικοὶ μιντιακοὶ μηχανισμοὶ εὐθυγραμμίζονται μὲ τὶς κυβερνητικὲς ἐπιταγές, διαμορφώνοντας μιὰ ἐλεγχόμενη ροὴ πληροφορίας ποὺ ἐξαλείφει τις ἀποκλίνουσες ἀφηγήσεις.

Ἡ Παρεοκρατικὴ Ὑποκατάσταση τῆς Θεσμικότητας.

Ἡ ὑγιὴς διοικητικὴ συγκρότηση προϋποθέτει τὴ θεμελιώδη ἀρχὴ τῆς ἀντικειμενικῆς ἀξιολόγησης καὶ τῆς ἀξιοκρατικῆς διάρθρωσης τῶν κρατικῶν δομῶν. Ἀντιθέτως, ἡ τρέχουσα διακυβέρνηση ἔχει προχωρήσει στὴ συστηματικὴ ἀνακατανομὴ τῶν διοικητικῶν ἀξιωμάτων μὲ γνώμονα τὴν προσωπικὴ ἀφοσίωση πρὸς τὸν ἡγεμονικὸ πυρῆνα τῆς ἐξουσίας. Πρόκειται γιὰ μιὰ μηχανικὴ παραγωγῆς νέο-πελατειακῶν σχέσεων, ὅπου ἡ ἐπιβράβευση δὲν ἀπορρέει ἀπὸ τεχνοκρατικὴ ἱκανότητα ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἐγγύτητα στὸν κεντρικὸ ἐξουσιαστικὸ ἄξονα. Ἡ λογικὴ αὐτὴ δὲν συνιστᾶ ἁπλῶς ἀναβίωση τοῦ νεποτισμοῦ, ἀλλὰ δομικὸ ἐπανακαθορισμὸ τῆς κρατικῆς λειτουργίας, ἡ ὁποία παύει νὰ ὑπηρετεῖ τὴν κοινωνικὴ συνοχὴ καὶ ἀναδιαμορφώνεται ὡς δίκτυο συντεχνιακῆς ἐπιρροῆς.

Ὁ Ἐγκλωβισμὸς τῆς Ἀντιπολίτευσης στὴ Μιντιακὴ Θεατρικότητα.

Ἡ ἀντιπολιτευτικὴ στρατηγικὴ τελεῖ ὑπὸ τὸν διαρκῆ κίνδυνο ἀπορρόφησης ἀπὸ τὸ κυρίαρχο μιντιακὸ ἀφήγημα, τὸ ὁποῖο λειτουργεῖ ὡς μηχανισμὸς ἀναπαραγωγῆς κυβερνητικῶν μυθολογιῶν. Ἡ ἐμπειρία τῆς δημοσιονομικῆς κρίσης ἀποδεικνύει ὅτι ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευση ἐπιλέγει νὰ λειτουργεῖ ὡς παρασιτικὸς σχολιαστὴς τῶν μιντιακῶν θεατρικῶν ἀφηγημάτων, ἀποδυναμώνεται καὶ ἐγκλωβίζεται σὲ ἕναν ἐπικοινωνιακὸ φαῦλο κύκλο. Ἡ τραγωδία τῶν Τεμπῶν ἀποτελεῖ πεδίο κρίσιμης δοκιμασίας: ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευση ἀποδεχθεῖ τὶς κυβερνητικὲς μεταφράσεις τῆς πραγματικότητας, κινδυνεύει νὰ ἐπαναλάβει τὸ λάθος τῆς μνημονιακῆς περιόδου, ὅπου οἱ κυρίαρχες ἀφηγήσεις περὶ «εὐρωπαϊκῆς ἀναγκαιότητας» συνέβαλαν στὴν ἀποσιώπηση τῶν ἐγχώριων εὐθυνῶν.

Ἡ Ἰδεολογικὴ Ἀμφισημία τοῦ Ἀντισυστημικοῦ Λαϊκισμοῦ.

Ἡ περίπτωση τοῦ Κυριάκου Μητσοτάκη ἐνσαρκώνει τὸ παράδοξο τῆς ἀντισυστημικῆς ἡγεμονίας. Ἐνῷ ἐμφανίζεται ὡς φορέας πολιτικῆς κανονικότητας, ἐφαρμόζει ἕνα σύστημα ἐξουσίας ποὺ διαβρώνει τοὺς θεσμικοὺς πυλῶνες τῆς «δημοκρατικῆς διακυβέρνησης». Ἡ ρητορική του προβάλλεται ὡς ἀντίδοτο στὸν λαϊκισμό, ἐνῷ οἱ πολιτικές του ἀναπαράγουν τὶς πλέον ἀκραῖες μορφὲς λαϊκιστικοῦ ἐλέγχου, μέσα ἀπὸ συναισθηματικὴ χειραγώγηση, δομικὴ ἀποπληροφόρηση καὶ στρατηγικὴ πόλωση τῆς κοινωνικῆς ἀντίληψης.

Τὸ κομβικὸ ζήτημα εἶναι ἂν ἡ πολιτικὴ καὶ κοινωνικὴ ἀρχιτεκτονικὴ τῆς χώρας θὰ ἀποκωδικοποιήσει ἐγκαίρως αὐτὴ τὴ διττὴ πραγματικότητα, ἢ ἂν θὰ ἀφεθεῖ σὲ ἕναν νέο κυκλικὸ ἐγκλωβισμό, ὅπου ὁ αὐταρχισμὸς θὰ ἐπανερμηνεύεται ὡς θεσμικὴ σταθερότητα καὶ ἡ πληροφοριακὴ στρέβλωση ὡς τεχνοκρατικὴ ὑπευθυνότητα.

Ὑστερόγραφο:

Ἡ «ζούγκλα», ὅπως εὐκαίρως-ἀκαίρως χαρακτηρίζετε, κύριε πρωθυπουργέ, τὸν κοινωνικὸ ἱστό, διατηρεῖ ἀλώβητη τὴν ὀξυδέρκειά της. Ἀντιλαμβάνεται ἀνεξίτηλα, ἑρμηνεύει μὲ χειρουργικὴ ἀκρίβεια καὶ ἀποκωδικοποιεῖ ἀπαρεγκλίτως τα πεπραγμένα σας. Καί, μὲ τὴν ἰσχὺ ποὺ ἁρμόζει στὴ συλλογικὴ ἀξιοπρέπεια, ἐγείρει ἀδιαπραγμάτευτη ἀξίωση ἀποκατάστασης τοῦ δικαίου. Ἀξιώνει, ἐπ’ ὀνόματι τῶν πενῆντα ἑπτὰ δολοφονηθέντων, τὴν ἀταλάντευτη ἐπικράτηση τῆς δικαιοσύνης.

Καὶ τὴν εἰς ἄκρον δικαίωση!

Διότι τὰ ἐγκλήματα δὲν ὑφίστανται ἐν κενῷ· εἶναι ἐγγεγραμμένα σὲ τετελεσμένες πράξεις καὶ φέρουν ἀναντιλέκτους αὐτουργούς. Καὶ οἱ αὐτουργοὶ ὀφείλουν νὰ ὑποβληθοῦν στὶς ἐπιταγὲς τῆς καταλογιστέας τιμωρίας. Ὄχι ὑπὸ τοὺς ὅρους τῆς δικῆς σας νομιμοποιημένης ἀνομίας. Ἀλλὰ ὑπὸ τὶς θεσμικὲς προδιαγραφὲς ποὺ ἐπιτάσσει τὸ Σύνταγμα καὶ ἡ δικαιοκρατικὴ ἀρχή!