Σχόλιο γιὰ τὴν ποιητικὴ συλλογή: Χρῆστος Κατσέας

* Τὸ κείμενο δημοσιεύθηκε στὶς 7 Ἀπριλίου 2023, στὸ προσωπικό μου ἱστολόγιο. Τοῦτο ἐστί τὸ τελικὸν κείμενον.

Ἡ νέα ποιητικὴ συλλογή τοῦ Δημητρίου Καταλειφοῦ, μετὰ τίτλου «Πίσω ἀπὸ τζάμια θολά», παρουσιάζει μίαν ὥριμον καὶ ραφιναρισμένη ποιητικὴν φωνήν. Ὁ συγγραφεύς ἐπιδεικνύει μίαν ἰδιαιτέραν εὐαισθησίαν εἰς τὸ μέτρον καὶ εἰς τὸν ρυθμὸν τῶν ποιημάτων αὐτοῦ, δημιουργῶν ἕνα ἰδιαιτέρου αἰσθητικὸν κόσμον.

Ἔτι δὲ, οἱ ποιητικοὶ στίχοι τοῦ κυρίου Δημητρίου Καταλειφοῦ ἀναδεικνύουσι τὴν ἐσωτερικὴν αὐτοῦ ἀναζήτησιν, ὡς καὶ τὴν ἀντίληψιν αὐτοῦ περὶ τοῦ κόσμου καὶ τῆς ζωῆς. Διὰ τῆς συλλογῆς ταύτης, ὁ συγγραφεὺς ἐξερευνᾷ τὴν ποίησιν ὡς μέσον πρὸς ἀντανάκλασιν καὶ ἀπελευθέρωσιν τοῦ ἐσωτερικοῦ αὐτοῦ κόσμου, ἀλλὰ καὶ ὡς μέσον πρὸς ἀνακάλυψιν καὶ ἀντίληψιν τῆς παγκοσμίου καὶ κοινωνικῆς πραγματικότητος.

Ἡ ποίησις τοῦ Δ. Καταλειφοῦ ἐμπίπτει εἰς τὴν αὐτοαναφορικὴν ποίησιν, καθὼς ὁ ποιητὴς ἀποκαλύπτει τὸν ἐσωτερικὸν αὐτοῦ κόσμον διὰ τῆς ποιήσεως αὐτοῦ. Οἱ στίχοι αὐτοῦ ἀναδεικνύουσι τὰς ἐσωτερικὰς αὐτοῦ σκέψεις, αἰσθήματα καὶ ἐμπειρίας καὶ καταγράφουσιν μίαν προσωπικὴν ἐξέλιξιν καὶ ἀναζήτησιν διὰ νόημα εἰς τὴν ζωήν.

Πράγματι, ἡ ποίησις τοῦ Δημητρίου Καταλειφοῦ οὐκ ἔστιν εὔκολος εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῆς σημασίας αὐτῆς. Ὁ ποιητὴς ἀφίει πολλὰ ἀνοικτὰ ζητήματα πρὸς ἑρμηνείαν καὶ ἐρεθίζει τὴν φαντασίαν τοῦ ἀναγνώστου ἵνα ἀνακαλύψῃ τὰ διάφορα ἐπίπεδα νοηματικῆς ἐν τῷ ποιήματι.

Ὁ Δημήτριος Καταλειφὸς, ἐκτὸς τοῦ ὄντος ἕνας « Μ ε τ α φ ο ρ ε ὺ ς ! » —σιωπηρὸς καὶ ἤρεμος— τέχνης καὶ πολιτισμοῦ, εἶναι καὶ ἕνας ἀθεράπευτα ρομαντικός – δωρικὸς συγγραφεύς.

Μετὰ τοῦ νέου βιβλίου αὐτοῦ «Πίσω ἀπὸ τζάμια θολὰ», μίαν ἐξαιρετικὴν ποιητικὴν συλλογὴν, εἰς ἕν κομψὸν βιβλίον —ποὺ χωρεῖ πανταχοῦ— ἡμᾶς μεταφέρει εἰς τὸν ἴδιον κόσμον αὐτοῦ. Εἰς ἕνα κόσμον θολὸν, ὅπου ἴσως καὶ ἡμεῖς εὑρίσκομεν τεμάχια εἰς αὐτόν.

Ἡ συλλογὴ «Πίσω ἀπὸ τζάμια θολὰ» ἀναπτύσσει σειράν θεμάτων καὶ μοτίβων, ἅτινα εἶναι συχνῶς σχετικά εἰς τὴν ποίησιν τοῦ Καταλειφοῦ, οἷον ἡ ἀνάγκη διὰ ἀπομόνωσιν καὶ ἐγκλεισμόν, ἡ ἀπώλεια καὶ ἡ ἀναζήτησις τοῦ ἑαυτοῦ, ἡ ἀποτυχία τῆς ἐπικοινωνίας καὶ ἡ ἀναζήτησις τῆς ἀγάπης. Πάντα ταῦτα τὰ θέματα ἀντιμετωπίζονται μετὰ αἰσθητικῆς γλυκείας μελαγχολίας καὶ μελαγχολικῆς ὀμορφιᾶς, ἥτις ἀποτελεῖ σταθερὸν χαρακτηριστικὸν τῆς ποιήσεως τοῦ Καταλειφοῦ.

Λιτὸν καὶ ὄμορφον δέσιμον, ὡς ἁρμόζει εἰς μίαν «ἤρεμον δύναμιν».

Θὰ σταθῶ εἰς ἕν ποίημα αὐτοῦ, τὸ «Ρομπὸτ», τὸ ὁποῖον μοι ἔκαμε τὴν μεγαλυτέραν ἐντύπωσιν –ἐκ ἀπόψεως σατιρικοῦ ρεαλισμοῦ.

Ἕν μικρὸν ἀπόσπασμα:

«Ρομπότ»

«Φυσικὰ καὶ δὲν εἶμαι ρομπότ…»
–

«Ἀνανεώνομαι μὲ κάρτες διαρκῶς,
ποὺ ἐνεργοποιῶ εὐχάριστα ἐξημμένος.
Ἰδοὺ λοιπὸν τὸ μυστικὸ τῆς νιότης μου.
Ἀνήκω στὴν εὐρύτερη οἰκογένεια
κάθε μορφῆς τηλεφωνίας,
διατηρῶ ἰσχυροὺς δεσμοὺς μὲ τράπεζες,
πολυεθνικὲς καὶ ἄλλες ἑταιρεῖες…»

Τὸ ποίημα «Ρομπὸτ» ἀποτελεῖ σατιρικὸν καὶ κριτικὸν σχολιασμὸν τῆς συγχρόνου κοινωνίας τοῦ καταναλωτισμοῦ καὶ, ἂν ἐπιτρέπεται νὰ εἴπω, τοῦ καπιταλισμοῦ, καθὼς καὶ τῆς ἐξαρτήσεως ἀπὸ τὴν τεχνολογίαν καὶ τὰς ὑπηρεσίας κοινωνικῆς δεσμεύσεως αἵτινες παρέχονται ὑπὸ διαφόρων ἐπιχειρήσεων.

Τέλος δέ: Σαφῶς τὸ ἑπόμενον βιβλίον μου: Τὸ «Συμπληγάδες γενεθλίων», τὸ ὁποῖον ἐκδίδεται ὑπὸ τῶν ἐκδόσεων Πατάκη, θὰ εἶναι τὸ ἑπόμενον ἀνάγνωσμά μου.