Χρῆστος Κατσέας

Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης δὲν ἀνεδείχθη μόνον ὡς στρατηγικὸς νοῦς ἀπαράμιλλος· ὁλόκληρος ὁ βίος του, ἀπ’ τὰ προκαταρκτικὰ στάδια πρὸ τῆς Ἐπαναστάσεως, κατὰ τὴν ἐξελικτικὴ πορεία της, ἀλλὰ καὶ στὴ μετὰ τὴν Ἀπελευθέρωση περίοδο τῆς διακυβερνήσεως τοῦ Ἰωάννου Καποδίστρια καὶ τῆς Βαυαρικῆς κηδεμονίας, ἀποτυπώνει ἐναργῶς τὴν πολιτικὴ διορατικότητα καὶ τὴν ἀπρόσκοπτον προσήλωσίν του εἰς τὸν τελικὸν σκοπὸ τῆς ἐθνικῆς παλιγγενεσίας κι ὁλοκληρώσεως.

Ἦτο διαπνεόμενος ὑπὸ βαθυτάτην συνείδησιν τῆς ἀδιάσπαστης ἱστορικῆς συνέχειας τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὑποψιαζόμενος ἄχρις ἐσχάτων τὰ διαρκῆ καὶ διαχρονικὰ αἴτια τῆς ἐθνικῆς ἀπαισιοδοξίας, ἡ ὁποία ἐνυπάρχουσα εἰς τὸ συλλογικὸν φρόνημα ὡδήγησεν ἀναποφεύκτως εἰς διχοστασίας κ’ ἐμφυλίους συγκρούσεις κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ μεγάλου Ἀγῶνος.

Κατ’ αὐτὸν, ἡ μικρὰ καὶ νεογενὴς Ἑλλάς, ὤφειλε ἵνα ἀντεπεξέλθῃ τῇ ἱστορικῇ ἀποστολῇ της, νὰ δομήσῃ ἕνα στιβαρὸν πολιτειακὸν μόρφωμα, ἐφ’ ᾧ θὰ βασίζετο ἡ ἀπορρόφησις τῶν ἀποσχιστικῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἐρείδονται εἰς τὴν πολεοκεντρικὴν ἰδιοσυστασίαν τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἐρειδόμενον εἰς τὴν κοινωνικὴν συνοχὴν, τὴν πολιτικὴν ἁρμονίαν, τὴν θρησκευτικὴν πίστιν, τὴν παιδευτικὴν ἁναγέννησιν καὶ τὴν «φρόνιμον ἐλευθερίαν».

Ὁ Κολοκοτρώνης, δεινὸς ἀγορητὴς καὶ ἀσυναγώνιστος ἐμπνευστὴς τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, ἐλιτούργησε μὲ μετριοπαθεῖς ἀρχὰς καὶ σταθερὰν προσήλωσιν εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς πολιτικῆς σωφροσύνης, ἀντιπαλαίων σφοδρῶς τὴν ἐθελοδουλίαν τῶν ξενόφιλων παρατάξεων.

Τὸ ὅραμά του ἦτο μιὰ ἑθνικὴ ἀνασύνθεσις κ’ ἡ πολιτικὴ ἐπανεκκίνησις τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Το ὅραμα τοῦ Κολοκοτρώνη ἀναγνωρίζεται ὡς ἕνα ἐπιβλητικὸ σχέδιο ἀνασυγκρότησης τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅ ὁποῖος ἐπιχειρεῖ νὰ ἀναδείξῃ τὴν ἀνάγκην μιᾶς ἐθνικῆς ἀνασύνθεσης καὶ πολιτικῆς ἐπανεκκίνησης. Εἰς τὸν πυρῆνα τοῦ ὁράματος αὐτοῦ ἦτο ἡ ἰδέα μιᾶς ἑνωμένης καὶ στιβαρῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀντιπαλέψη τὰς ἀπειλὰς καὶ τὰς ἐσωτερικὰς διασπάσεις, ἐκκινήσαντος ἀπὸ τοῦ σημείου ὅπου ἡ ἐθνικὴ πορεία εἶχε διαταραχθεῖ καὶ σταματήσει ἀπὸ τὴν ἱστορικὴν διαρκῆ κρίσιν.

Ἡ κοινωνικὴ συνοχὴ καὶ ἡ πολιτικὴ ἁρμονία ἦτον οἱ θεμέλιοι λίθοι τοῦ ὁράματός του, με σκοπὸ νὰ ξεπερασθοῦν αἱ παλαιαὶ διαφορὲς καὶ νὰ ἀνανεωθῆ ἡ ἐθνική ταυτότης εἰς ἰδιαιτέρως δυσχερεῖς περιστάσεις. Ἡ ἐπανεκκίνησις αὕτη, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς στόχον τὴν πλήρη ἀναδόμησιν τοῦ κράτους καὶ τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ, ἀπαιτοῦσε ὄχι μόνον πολιτικὴν σταθερότητα, ἀλλὰ καὶ πνευματικὴν καλλιέργειαν, ἡ ὁποία θὰ κατευθύνει τὰς νέας γενεὰς εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀρετῆς, τῆς μόρφωσης καὶ τῆς ἐλευθερίας.