Χρῆστος Κατσέας

  • Τὸ ἄρθρο δημοσιεύτηκε στὶς 6 Μαρτίου 2018, στὸ ἱστολόγιο: geoparatirisy.com – Γεωπαρατήρηση.

Ἡ πρόσφατη παραβίαση τῆς ἐδαφικῆς ἀκεραιότητας τῆς χώρας στὸν Ἕβρο, ἡ ὁποία ἔλαβε χώρα σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα μετὰ τὸ περιστατικὸ ἐμβολισμοῦ σκάφους τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος, ἐγείρει σοβαρὰ ἐρωτήματα ἀναφορικὰ μὲ τὴν ἀσφάλεια τῶν συνόρων μας.

Ἐνῷ ἡ πιθανότητα ἀποπροσανατολισμοῦ ὁπλιτῶν θητείας κατὰ τὴν ἐκτέλεση περιπόλου, λόγῳ ἐλλιποῦς ἐμπειρίας σὲ συνθῆκες μειωμένης ὁρατότητας, θὰ μποροῦσε νὰ θεωρηθεῖ εὔλογη —ὅπως γιὰ παράδειγμα ἡ προσωπική μου ἐμπειρία ἀποπροσανατολισμοῦ κατὰ τὴ διάρκεια νυκτερινοῦ περιπόλου σὲ χιονοσκεπῆ περιοχὴ τῶν συνόρων μὲ τὰ Σκόπια τὸ 1999— ἡ παροῦσα περίπτωση παρουσιάζει σημαντικὲς διαφοροποιήσεις.

Συγκεκριμένα, ἡ ἐμπλοκὴ μόνιμου στρατιωτικοῦ προσωπικοῦ, ἤτοι ἑνὸς Ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ἑνὸς Ὑπαξιωματικοῦ πενταετοῦς θητείας, μὲ ἐκτεταμένη ἐμπειρία καὶ γνώση της γεωμορφολογίας τῆς περιοχῆς, καθιστᾶ τὴν ἐκδοχὴ τοῦ ἀποπροσανατολισμοῦ ἐξαιρετικὰ ἀπίθανη.

Ἐν κατακλεῖδι, ἡ φύση του συμβάντος, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν χρονικὴ συγκυρία, ἐπιβάλλει τὴν διεξαγωγὴ ἐνδελεχοῦς ἔρευνας πρὸς διαλεύκανση τῶν αἰτιῶν καὶ τὴν ἀποτροπὴ παρόμοιων περιστατικῶν στὸ μέλλον.

Ἡ ἐκτέλεση περιπόλου ἐπὶ προκαθορισμένης καὶ εὐδιάκριτης ὁδοῦ, εἴτε χωματόδρομου εἴτε μονοπατιοῦ, καθιστᾶ τὴν τυχαία ἐκτροπὴ ἀπὸ τὴν πορεία ἐξαιρετικὰ δυσχερῆ, πλὴν περιπτώσεων ἔκδηλης ἀδυναμίας προσανατολισμοῦ. Συνεπῶς, ἡ ὑπὸ ἐξέταση περίπτωση, πιθανότατα, συνιστᾶ ἐκ προμελέτης στρατιωτικὴ εἰσβολὴ μικρῆς ὁμάδας Τούρκων στρατιωτικῶν —ἐκτιμώμενου ἀριθμοῦ τεσσάρων ἕως ἕξι— μὲ σκοπὸ τὴν αἰχμαλωσία τῶν Ἑλλήνων στρατιωτικῶν.

Ἡ πλήρης ἀποκάλυψη τῆς ἀλήθειας ἐπὶ τοῦ συμβάντος ἐνδέχεται νὰ παραμείνει ἐς ἀεὶ ἄγνωστη, ἢ νὰ καταστεῖ ἐφικτὴ μετὰ τὴν παρέλευση σημαντικοῦ χρονικοῦ διαστήματος, πιθανῶς μέσῳ ἀποκαλύψεων ἐκ τῶν ἰδίων τῶν ἐμπλεκομένων στρατιωτικῶν.

Εἶναι ἀναμφισβήτητο ὅτι ἡ Τουρκία θὰ ἐκμεταλλευτεῖ τὸ ἐν λόγῳ περιστατικὸ πρὸς ὄφελος της, ἐντάσσοντάς το στὴν ὑφιστάμενη στρατηγική της. Ὁ Πρόεδρος Ἐρντογάν, διατηρῶντας τὴν πάγια τακτική του, δὲν θὰ διστάσει νὰ χρησιμοποιήσει τοὺς αἰχμαλώτους στρατιωτικοὺς ὡς πιόνια στὸ πολιτικό του παιχνίδι.

Ἡ Ἑλλάδα ὀφείλει νὰ ἐνεργοποιήσει ἄμεσα τὸ πλῆρες φάσμα τῶν διπλωματικῶν καὶ στρατιωτικῶν ἐργαλείων ποὺ διαθέτει, προκειμένου νὰ ἐπιβάλει κόστος στὴν Τουρκία, ἐπιδιώκοντας τὴν ταχεῖα ἐπιστροφὴ τῶν στρατιωτικῶν μας.

Σὲ δεύτερο χρόνο, κρίνεται ἀναγκαία ἡ ἀξιολόγηση ὅλων τῶν πιθανῶν σεναρίων, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς ἀντιμετώπισης μελλοντικῶν παρομοίων ἐχθρικῶν ἐνεργειῶν μὲ «ἰσόβαθμα περιστατικά», οὕτως ὥστε ἡ ἀποτρεπτικὴ ἰσχὺς τῆς χώρας μας νὰ γίνει σαφὴς πρὸς τὸν διαχρονικὸ ἀντίπαλό μας.

Οἱ ἐμπλεκόμενοι φορεῖς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, ἤτοι οἱ ὑπηρεσίες πληροφοριῶν, τὰ σώματα ἀσφαλείας καὶ τὸ διπλωματικὸ σῶμα, ὀφείλουν νὰ διατηροῦν διαρκῆ ἐπαγρύπνηση καὶ ἐπιχειρησιακὴ ἑτοιμότητα, προκειμένου ν’ ἀνταποκριθοῦν ἀποτελεσματικὰ σὲ τυχὸν ἀπειλὲς κατὰ τῆς ἐδαφικῆς ἀκεραιότητας καὶ τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας.

Σὲ προγενέστερη μελέτη μου, ἀναφορικὰ μὲ τὴν δυναμικὴ κλιμάκωσης ἑνὸς θερμοῦ ἐπεισοδίου μὲ ἐπίκεντρο τὰ Ἴμια, εἶχα διατυπώσει τὴν ἐκτίμηση περὶ πιθανοῦ συσχετισμοῦ μεταξὺ μιᾶς ἐχθρικῆς ἐνέργειας στὸ Αἰγαῖο, μὲ ἐπιζήμιες γιὰ τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα ἐπιπτώσεις, καὶ τῆς ἀπόπειρας ἐκμετάλλευσης τῆς συνθήκης αὐτῆς ἀπὸ τὴν Τουρκία εἰς τὴν περιοχὴ τῆς Θράκης.

Ἡ ἐν λόγῳ παραδοχὴ ἐπιβάλλει τὴν αὐξημένη ἐπαγρύπνηση τῶν ἁρμοδίων κρατικῶν μηχανισμῶν, λαμβάνοντας ὑπόψη τὸ ἐνδεχόμενο διεξαγωγῆς συντονισμένων ἐπιχειρήσεων ἀπὸ τουρκικῆς πλευρᾶς σὲ δύο γεωγραφικῶς διακριτὰ μέτωπα.