Χρῆστος Κατσέας
Ἡ ἐπιρροή του Ἔλον Μὰσκ στὴ διαδικασία διαμόρφωσης τῆς διοίκησης τοῦ Ντόναλντ Τρὰμπ καθίσταται ὁλοένα καὶ πιὸ ἐμφατική, καθὼς ὁ δισεκατομμυριοῦχος τεχνοκράτης ἀναδύεται ὡς κεντρικὸς παίκτης στὸ ἰδιωτικὸ θέρετρο τοῦ νέου προέδρου: «Mar-a-Lago». Τὸ ἐν λόγῳ σημεῖο συνάντησης ἔχει κατακλυσθεῖ τὶς τελευταῖες ἡμέρες ἀπὸ δύο διακριτὲς κατηγορίες ἀτόμων: ἀφ’ ἑνὸς ἐκείνους ποὺ φιλοδοξοῦν νὰ ἐξασφαλίσουν μία θέση ἐξουσίας στὴ νέα κυβέρνηση, ἀφ’ ἑτέρου αὐτοὺς ποὺ ἐπιδιώκουν νὰ ἐπηρεάσουν τὴ διαδικασία διορισμῶν προτείνοντας δικούς τους ὑποψηφίους.
Ὁ Ντόναλντ Τρὰμπ δείχνει νὰ τρέφει ἰδιαίτερη συμπάθεια γιὰ τὸν Ἔλον Μάσκ, ἀντιμετωπίζοντάς τον σχεδὸν ὡς μέλος τῆς οἰκογένειας. Ἐν τούτοις, ὁ Μὰσκ ξεχωρίζει ὡς δεσπόζουσα φυσιογνωμία —ἐπιβεβαιώνουν διάφορες πηγές. Ὁ ἐπιχειρηματίας, γνωστὸς γιὰ τὴν ἡγεσία του στὴ «SpaceX» καὶ τὴν «Tesla», ἔχει καταστεῖ σχεδὸν μόνιμος ἐπισκέπτης τοῦ θερέτρου τοῦ «Πὰλμ Μπὶτς» μετὰ τὴν ἐκλογικὴ νίκη τοῦ Τράμπ. Οἱ συχνὲς συνεστιάσεις τους στὴ βεράντα τοῦ θερέτρου, καθὼς κ’ οἱ ἀλληλεπιδράσεις τους στὸν χῶρο του γκόλφ, καθιστοῦν προφανῆ τὴν ἀμοιβαία ἐκτίμηση. Μάλιστα, ὁ Μὰσκ συμμετεῖχε σὲ συνομιλίες μὲ ξένους ἡγέτες, περιλαμβανομένου τοῦ Προέδρου τῆς Οὐκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ὁ ὁποῖος ἐξέφρασε προσωπικὰ τὶς εὐχαριστίες του γιὰ τὴν ὑποστήριξη μέσῳ τῆς δορυφορικῆς ὑπηρεσίας «Starlink».
Ἡ ἀνάμειξη τοῦ Μὰσκ ἐπεκτάθηκε καὶ στὴ διαμάχη γιὰ τὴν ἡγεσία των Ρεπουμπλικάνων στὴ Γερουσία, μὲ τὸν ἴδιο νὰ τάσσεται ὑπὲρ τοῦ γερουσιαστῆ Ρὶκ Σκότ, ὁ ὁποῖος εὐθυγραμμίζεται μὲ τὶς στρατηγικὲς προτεραιότητες τοῦ Τράμπ. Παράλληλα, ἡ στενή του σχέση μὲ τὸν Χάουαρντ Λάτνικ(1) (διευθύνοντα σύμβουλο τῆς «Cantor Fitzgerald») ἐνισχύει τὴν ἐπιρροή του στὴ διαδικασία στελέχωσης τῆς διοίκησης.
Ὁ ἴδιος ὁ Τρὰμπ φαίνεται γοητευμένος ἀπ’ τὸν Μάσκ, τὸν ὁποῖο περιγράφει ὡς: «ἀνεκτίμητο, διανοούμενο κεφάλαιο». Παρὰ ταῦτα, πηγὲς ἐκτιμοῦν ὅτι ὁ Μὰσκ δὲν ἐνδιαφέρεται γιὰ πλήρους ἀπασχόλησης κυβερνητικὴ θέση, δεδομένων τῶν ὑποχρεώσεών του στὶς ἑταιρεῖες του. Ὡστόσο, ἐνδέχεται νὰ τοῦ ἀνατεθεῖ ρόλος σὲ ὑψηλοῦ κύρους συμβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ἀποφεύγοντας ἔτσι τοὺς αὐστηροὺς κανόνες δεοντολογίας ποὺ συνοδεύουν τὶς ἐπίσημες κυβερνητικὲς θέσεις.
Ἡ πολιτικὴ στήριξη τοῦ Μὰσκ στὸ Τρὰμπ ἀποτυπώνεται καὶ σὲ οἰκονομικοὺς ὅρους, μὲ τὴ δωρεὰ 119 ἑκατομμυρίων δολλαρίων σὲ μία πολιτικὴ ἐπιτροπὴ ὑπὲρ τοῦ Τρὰμπ καὶ τὴ δημόσια παρουσία του σὲ ἐκδηλώσεις τῆς προεκλογικῆς ἐκστρατείας. Ἡ ἀπόφαση αὐτὴ ἀπέφερε θεαματικὰ ἀποτελέσματα, μὲ τὴ μετοχὴ τῆς «Tesla» νὰ σημειώνει ἅλμα 15% μετὰ τὴν ἐκλογικὴ νίκη, αὐξάνοντας τὴν περιουσία τοῦ Μὰσκ κατὰ περισσότερα ἀπὸ 15 δισεκατομμύρια δολλάρια, ἐνῷ ταυτόχρονα ἑδραίωσε τὴ θέση του ὡς πολιτικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ ἑταίρου τοῦ Τράμπ.
Οἱ συζητήσεις γύρω ἀπ’ τὴ δική του πιθανὴ συμμετοχὴ σὲ κυβερνητικὲς ἐπιτροπὲς ἀποκτοῦν ὅλο καὶ μεγαλύτερη βαρύτητα, καθὼς ὁ Μάσκ, χωρὶς νὰ δεσμεύεται ἀπὸ τὶς ἐπίσημες ἀπαιτήσεις τῆς δημόσιας διοίκησης, θὰ μπορεῖ νὰ ἐπηρεάζει τὶς ἀποφάσεις καὶ τὴν κατεύθυνση τῆς νέας κυβέρνησης, παραμένοντας παράλληλα ἐλεύθερος νὰ διαχειρίζεται τὶς ἐπιχειρηματικές του δραστηριότητες. Αὐτὸς ὁ συνδυασμὸς ἐπιρροῆς στὸν κυβερνητικὸ μηχανισμὸ καὶ στὴν οἰκονομικὴ «σκηνὴ» δημιουργεῖ μιὰ μοναδικὴ θέση γιὰ τὸν ἴδιο ποὺ συνδυάζει τὴν πολιτικὴ στρατηγικὴ μὲ τὴν ἐπιχειρηματικὴ διορατικότητα.
Ὁ Τρὰμπ ἔχει ἐπιδοθεῖ στὴν ἰσχυροποίηση δεσμῶν μὲ συντηρητικοὺς κύκλους τοῦ τεχνολογικοῦ τομέα κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐνστερνιζόμενος θέσεις ποὺ διακρίνονται ἀπὸ εὐνοϊκὴ στάση πρὸς τὴν τεχνολογία, ὅπως ἡ ὑπεράσπιση τῆς κρυπτονομισματικῆς καινοτομίας, ἡ ἐνίσχυση τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης κ’ ἡ προώθηση νομοθετικῶν ρυθμίσεων κατὰ τῆς μονοπωλιακῆς ἐξουσίας τῶν μεγάλων τεχνολογικῶν ἑταιρειῶν.
Τὴν ἴδια στιγμή, ὡστόσο, ὁ ἐκλεγμένος ἀντιπρόεδρός του, γερουσιαστὴς Τζέϊ Ντὶ Βὰνς ἀπὸ τὸ Ὀχάϊο, ἔχει ταχθεῖ ὑπὲρ τῆς Λίνας Κάν, προέδρου τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Ἐπιτροπῆς Ἐμπορίου, μιᾶς προσωπικότητας ποὺ ἔχει στοχοποιηθεῖ ἀπὸ μερίδα συντηρητικῶν, στοὺς ὁποίους συγκαταλέγεται καὶ ὁ Μὰσκ· ἀπὸ τὴν πλευρά του, ἔχει γνωστοποιήσει τὴν πρόθεσή του νὰ συνθέσει μιὰ «ὁμάδα ἐλὶτ» ἀπ’ τὰ ἀνώτερα κλιμάκια τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέα, μὲ στόχο τὴν ἀναμόρφωση τοῦ κυβερνητικοῦ μηχανισμοῦ, ὑποσχόμενος ὅτι: «φλογεροί, ἀφοσιωμένοι ἐπαναστάτες μὲ φιλοσοφία ὑπὲρ τοῦ λιτοῦ κράτους» θὰ καταλάβουν καίριες θέσεις στὴ νέα διοίκηση.
Ὡστόσο, ὑφίσταται ἀβεβαιότητα ὡς πρὸς τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο οἱ λοιποὶ τεχνολογικοὶ παράγοντες, ἀλλὰ καὶ ὁ ἴδιος, τοῦ ὁποίου ἡ ἑταιρεία «SpaceX» ἀπολαμβάνει ὁμοσπονδιακὰ συμβόλαια, θὰ καταφέρουν νὰ ἀποφύγουν καταστάσεις ἀσυμβίβαστου, καθὼς θὰ συνεργάζονται μὲ τὸ νέο κυβερνητικὸ σχῆμα.
1. Ὁ Χάουαρντ Γουίλιαμ Λάτνικ, γεννημένος στὶς 14 Ἰουλίου 1961, εἶναι ἕνας πολὺ ἐπιτυχημένος Ἀμερικανὸς ἐπιχειρηματίας καὶ δισεκατομμυριοῦχος. Διαδέχτηκε τὸν Μπέρναρντ Τζέραλντ Κάντορ στὴν ἡγεσία τῆς ἑταιρείας Cantor Fitzgerald, ὅπου εἶναι πρόεδρος καὶ διευθύνων σύμβουλος. Εἶναι ἐπίσης ἐπί κεφαλῆς τοῦ Ὁμίλου BGC. Στὶς τρομοκρατικὲς ἐπιθέσεις τῆς 11ης Σεπτεμβρίου, ὁ Λάτνικ ἔχασε 658 ὑπαλλήλους, ἀνάμεσά τους καὶ τὸν ἀδελφό του. Παρ’ ὅλο ποὺ βρισκόταν στὸ κτίριο τὴν ὥρα τῆς ἐπίθεσης, κατάφερε νὰ ἐπιζήσει ἀπὸ τὴν κατάρρευση τῶν Δίδυμων Πύργων. Μετὰ ἀπὸ αὐτὴ τὴν τραγωδία, ἀφοσιώθηκε σ’ ἕνα ἀνθρωπιστικὸ ἔργο. Μέσῳ τοῦ «Cantor Fitzgerald Relief Fund», βοηθάει τὶς οἰκογένειες τῶν θυμάτων ἀπὸ τὶς ἐπιθέσεις ἀλλὰ καὶ ἀπὸ φυσικὲς καταστροφές. Ἀπὸ τὸ 2018, ὁ Λάτνικ κατέχει τὸ 60% τῆς «Cantor Fitzgerald» καὶ ἡ περιουσία του ὑπολογίζεται σὲ τοὐλάχιστον 1,5 δισεκατομμύριο δολλάρια.