Χρῆστος Κατσέας

Ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος, πρὸ ἐξηκοντατεσσάρων ἐτῶν, ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωσις ἐπένδυσε σημαντικοὺς πόρους εἰς ἐκτεταμένας ἐκστρατείας προπαγάνδας μέσῳ τῶν μέσων μαζικῆς ἐπικοινωνίας, ἀποσκοποῦσα εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῆς κοινῆς γνώμης ὑπὲρ τοῦ εὐρωπαϊκοῦ ἐγχειρήματος. Δι’ ἑνὸς καλῶς ὀργανωμένου μηχανισμοῦ προπαγάνδας, χρηματοδοτουμένου ὑπὸ τῶν Βρυξελλῶν καὶ ἐπεκτεινομένου εἰς ποικίλα μέσα ἐπικοινωνίας, —ἐπιδιώκεται ἡ πειθὼ ἡμῶν περὶ μίας παραποιημένης ἐκδοχῆς τοῦ παρελθόντος, παρουσιάζοντος τὸ σημερινὸν εὐρωπαϊκὸν ἐγχείρημα ὡς ἐκπλήρωσιν τῶν ὀνείρων τῶν Εὐρωπαίων τοῦ μεσοπολέμου.

Μετὰ τὸν Β’ Παγκόσμιον Πόλεμον, οἱ νικηταί, Τσώρτσιλ καὶ Τρούμαν, ἀπεφάσισαν νὰ διαμελίσωσιν τὴν Εὐρώπην εἰς δύο στρατόπεδα, σκοπούμενοι εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ τὸν στρατιωτικὸν ἔλεγχον τῶν πρώην ἐχθρῶν. Τὸ λεγόμενον «Εὐρωπαϊκὸν Σχέδιον» ὑπῆρξεν ἁπλῶς ὄργανον πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τούτου. Ὁ Τσώρτσιλ καὶ ὁ Τρούμαν, τὸ 1946, ἐσχεδίασαν τὸ σχέδιον τῆς οἰκονομικῆς ἐξαρτήσεως τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης, ἐκμεταλλευόμενοι τὰς πρώτας ὕλας καὶ τὰς βιομηχανίας τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Γερμανίας.

Κατὰ τὴν θεωρίαν τῶν Λουσιὲρ καὶ Κουντενχόβε (Louis Loucheur – Richard Coudenhove)[1], ἡ δημιουργία ἑνωμένου Εὐρωπαϊκοῦ κράτους ἐλειτούργει ὡς μηχανισμὸς ἐλέγχου, ἀποτρέπων τὰ εὐρωπαϊκὰ ἔθνη ἀπὸ τοῦ καταφυγεῖν εἰς τὴν βίαν διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν διαφορῶν αὐτῶν. Ὁ Χάλσταϊν[2] ἐπεξέτεινε περαιτέρω ταύτην τὴν ἰδέαν, προτείνας ἕνα ὁμοσπονδιακὸν πρότυπον.

Τὸ Συνέδριον τῆς Χάγης ἀπεκάλυψε ὅτι ἡ δημιουργία τοῦ εὐρὼ ἦτο μέρος εὐρυτέρου σχεδίου διὰ τὴν οἰκοδόμησιν ἀδιαπεράστου εὐρωπαϊκῆς ἑνώσεως. Ἡ υἱοθέτησις κοινοῦ νομίσματος ἐσκόπει νὰ καταστήση ἀδύνατον τὸν ἀποχωρισμὸν τῶν κρατῶν ἀπὸ τῆς ἑνώσεως, ἐξασφαλίζουσα οὕτως τὴν μακροπρόθεσμον ἐπιρροὴν τῶν πρωταγωνιστῶν τοῦ σχεδίου.

Ἡ ἔξοδος ἐκ τοῦ εὐρὼ εἶναι ἄρρηκτα συνδεδεμένη μετ’ ἐξόδου ἐκ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως, καθότι αἱ δύο διαδικασίαι εἰσίν ἀλληλένδετοι καὶ οὐ δύνανται νὰ διαχωρισθοῦν. Τοῦτο θέτει σημαντικοὺς περιορισμοὺς εἰς τὰς ἐπιλογὰς τῆς Ἑλλάδος.

Ἡ συμμετοχὴ εἰς νομισματικὴν ἕνωσιν, ὡς ἡ εὐρωζώνη, οὐ παρέχει ἐγγύησιν οἰκονομικῆς εὐημερίας. Τὸ Λουξεμβοῦργον, μὲ τὸ μοναδικὸν φορολογικὸν σύστημα αὐτοῦ, ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν τοῦ κανόνος, καθότι εἶναι ἐκ τῶν πλουσιωτάτων χωρῶν τοῦ κόσμου, παρὰ τὸ μικρὸν μέγεθος αὐτοῦ καὶ τὴν ἔνταξιν εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἕνωσιν.

Ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωσις, προϊὸν τῶν μεταπολεμικῶν διεθνῶν σχέσεων, διαμορφώθη ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴν τῶν δυτικῶν δυνάμεων καὶ σκοποῦσα εἰς τὴν ἀναχαίτισιν τῆς σοβιετικῆς ἐπεκτάσεως. Ἡ στάσις αὐτῆς ἔναντι τῆς Ρωσίας καὶ τῆς Οὐκρανίας ἀποτελεῖ ἐνδεικτικὸν παράδειγμα τῶν πολιτικῶν τούτων. Τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Μόσχας καὶ τοῦ Πεκίνου διὰ τὴν Ἑλλάδα ἐντάσσεται εἰς εὐρύτερον πλαίσιον γεωπολιτικῆς ἀναδιανομῆς. Ὡστόσο, ἡ ἱστορικὴ σχέσις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὸ Ν.Α.Τ.Ο., —συμπεριλαμβανομένου τοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1967— δημιουργεῖ σύνθετον εἰκόνα καὶ περιορίζει τὰς δυνατότητας στενωτέρας συνεργασίας μετ’ αὐτῶν τῶν δύο χωρῶν.

Ἐν κατακλεῖδι: ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωσις, ὡς ἔχει μέχρι τοῦδε διαμορφωθεῖ, οὐ συνιστᾶ εἰρηνικὸν καὶ δημοκρατικὸν ἐγχείρημα, ἀλλ’ ἐργαλεῖον γεωπολιτικῆς ἐπιρροῆς καὶ οἰκονομικοῦ ἐλέγχου. Ἡ Ἑλλάς, καθὼς καὶ ἄλλα κράτη μέλη, καλεῖται ὅπως ἐπανεξετάση τὴν συμμετοχὴν αὐτῆς εἰς τὴν Ἕνωσιν ταύτην καὶ ἀναζητήση ἐναλλακτικὰς λύσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπηρετοῦσι καλύτερον τὰ ἐθνικὰ αὐτῆς συμφέροντα.

[1] Ὁ Ρίχαρδος Κουντενχόβε – Καλέργκης (16 Νοεμβρίου 1894 – 27 Ἰουλίου 1972), ὑπῆρξε Αὐστριακός – Ἰάπων πολιτικός, φιλόσοφος καὶ κόμης. Πρωτοπόρος τῆς εὐρωπαϊκῆς ἑνώσεως, διετέλεσε ἱδρυτικὸς πρόεδρος τῆς Πανευρωπαϊκῆς Ἕνωσης ἐπὶ τεσσαρακονταεννέα ἔτη. Γονεῖς αὐτοῦ ἦσαν ὁ Χάϊνριχος Κουντενχόβε – Καλέργκης, διπλωμάτης Ἄυστρο-Ούγγρος, καὶ ἡ Μιτσοῦκο Ἁγιοάμα, θυγάτηρ Ἰάπωνος ἐμπόρου πετρελαίου. Ὁ Καλέργκης, ἐν τῷ ἔργῳ αὐτοῦ, τῷ «Πανευρωπαϊκῷ Μανιφέστω», τὸ ὁποῖον ἐξέδωκε τὸ 1923, διατύπωσε τὴν ἰδέαν μίας πολιτικῶς ἑνωμένης Εὐρώπης. Αὐτὸς ἦτο ὁ πρῶτος ὁ προτείνων τὸ ἔργον του Λουδοβίκου βαν Μπετόβεν, τὴν «Ὠδὴ εἰς τὴν Χαρά», ὡς ὕμνον τῆς Εὐρώπης. Τὸ 1950 ὑπῆρξε ὁ πρῶτος παραλήπτης τοῦ Βραβείου Καρλομάγνου. Ὁ Louis Loucheur (12 Αὐγούστου 1872 – 22 Νοεμβρίου 1931, Παρίσι), ὑπῆρξε Γάλλος πολιτικὸς τῆς Τρίτης Δημοκρατίας, ἀρχικῶς, μέλος τῆς συντηρητικῆς Ρεπουμπλικανικῆς Ὁμοσπονδίας, κατόπιν τῆς Δημοκρατικῆς Ρεπουμπλικανικῆς Συμμαχίας καὶ τῶν Ἀνεξαρτήτων Ριζοσπαστῶν.

[2] Ὡς πρῶτος πρόεδρος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ Βάλτερ Χάλσταϊν ἔλαβε ἐνεργὸν μέρος εἰς τὴν διαμόρφωση τῆς Εὐρώπης. Παρὰ ταῦτα, ἡ συμμετοχὴ τοῦ εἰς ναζιστικὰς ὀργανώσεις, ὡς μέλους τῆς Ἕνωσης Ἐθνικοσοσιαλιστῶν Γερμανῶν Νομομαθῶν, κατὰ τὴν περίοδον τοῦ ναζισμοῦ, ἀποκαλύπτει τὴν πολυπλοκότητα τῆς προσωπικότητός του.